حفظ ثبات ارزی و مدیریت بازار ارز در شرایط فعلی اهمیت زیادی دارد و بانک مرکزی باید سیاستهای خود را در جهت حفظ ارزش پول ملی و کنترل نوسانات بازار ارز دنبال کند. البته سیاستهای بانک مرکزی، تا حدودی میتواند بر نرخ ارز اثرگذار باشد و همه عوامل مؤثر بر بازار ارز در اختیار این بانک نیست. بخشی از افزایش نرخ ارز به مسائل سیاسی، جنگ، تحریم و شرایط اقتصادی کشور مربوط میشود.
در شرایطی که نرخ ارز افزایش پیدا میکند، طبیعی است که قیمت کالاهای وارداتی نیز افزایش یابد، اما نمیتوان افزایش قیمت همه کالاها را صرفاً به رشد نرخ ارز نسبت داد. متغیرهای کلان اقتصادی دیگری نیز در این زمینه مؤثر هستند؛ از جمله مالیاتهایی که دولت دریافت میکند، درآمدهای دولت و فروش داراییهایی که در بودجه پیشبینی شده است. بنابراین، تغییرات سایر متغیرهای اقتصادی نیز بر قیمتها و در نهایت بر نرخ ارز اثر میگذارد.
اگر وضعیت نرخ ارز را با سایر بازارهای موازی مقایسه کنیم، در سالهای گذشته همواره این بحث وجود داشته که قیمت ارز متناسب با افزایش قیمتها در سایر بازارها افزایش پیدا نکرده است. اما در دوره جدید، به دلیل شرایط ناشی از جنگ، تحریم و فشارهای اقتصادی، نرخ ارز نیز افزایش پیدا کرده و مسائل سیاسی در این افزایش نقش داشتهاند. بنابراین، سیاستهای بانک مرکزی میتواند در کنترل نرخ ارز مؤثر باشد، اما این تأثیر محدود است و بخشی از عوامل خارج از حوزه سیاستگذاری بانک مرکزی قرار دارد.
در این شرایط، یکی از موضوعاتی که باید مورد توجه قرار گیرد، مدیریت واردات است. واردات کالاهای لوکس، بازگشت ارز حاصل از صادرات و بازگشت تعهدات ارزی صادرکنندگان به داخل کشور از جمله مواردی است که باید مدیریت شود. همچنین باید نحوه تأمین و مصرف ارز و منابعی که از سوی شبکه بانکی و سایر بخشها خریداری و مدیریت میشود، مورد توجه قرار گیرد.
در مورد واردات خودرو نیز با توجه به وضعیت بازار، امروز در تهران و شهرستانها خودروهای خارجی مدلبالایی وجود دارد که بخش قابل توجهی از آنها طی یکی دو سال اخیر وارد کشور شده و اکنون در نمایشگاهها خرید و فروش میشوند. این خودروها منابع ارزی قابل توجهی را به خود اختصاص دادهاند و استفاده از منابع ارزی برای چنین وارداتی باید متناسب با شرایط و منابع ارزی کشور مورد بررسی قرار گیرد.
در شرایط فعلی باید مشخص شود که اولویت کشور در تخصیص منابع ارزی چیست. واردات خودرو باید در کنار سایر کالاها و بهویژه کالاهای اساسی و کالاهایی که برای تأمین نیاز داخلی ضروری هستند، در یک برنامهریزی کلان اقتصادی مورد توجه قرار گیرد. سیاست بازرگانی کشور باید متناسب با منابع ارزی موجود، درباره واردات همه کالاها از جمله خودرو برنامهریزی کند.
در شرایطی که کشور از جهات مختلف تحت فشار جنگ و تحریم قرار دارد، مدیریت منابع ارزی و تعیین اولویت برای واردات اهمیت بیشتری پیدا میکند. بنابراین، سیاستهای ارزی بانک مرکزی باید در کنار سیاستهای تجاری و سایر سیاستهای کلان اقتصادی دنبال شود تا منابع محدود ارزی کشور در مسیر اولویتهای اصلی اقتصاد مورد استفاده قرار گیرد.
نظر شما